अभिहस्तांतरण (कन्व्हेयन्स) लेखाने मालमत्तेची मालकी एका पक्षाकडून दुसऱ्याकडे जाते; गृहनिर्माण संस्थांसाठी तो जमीन व इमारत बिल्डरकडून संस्थेकडे हस्तांतरित करतो. महाराष्ट्र मालकी सदनिका अधिनियम (MOFA), १९६३ च्या कलम ११ नुसार संस्था स्थापनेपासून चार महिन्यांत बिल्डरने मालकी हस्तांतरित करणे आवश्यक आहे. तसे न झाल्यास संस्था जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था यांच्याकडे मानीव अभिहस्तांतरणासाठी अर्ज करू शकते, ज्यानंतर अभिहस्तांतरण एकतर्फी नोंदवले जाते. सदस्यांनी आधी भरलेल्या शुल्काची वजावट देऊन मुद्रांक शुल्काचे अभिनिर्णयन होते.
अभिहस्तांतरण व मानीव अभिहस्तांतरण
| अभिहस्तांतरण लेख | मानीव अभिहस्तांतरण | |
|---|---|---|
| सही कोण करतो | बिल्डर / जमीनमालक व संस्था | सक्षम प्राधिकाऱ्याचा आदेश; बिल्डरशिवाय नोंदणी |
| कधी | बिल्डर सहकार्य करतो | संस्था स्थापनेपासून ४ महिन्यांत बिल्डरने अभिहस्तांतरण न केल्यास |
| प्राधिकरण | दुय्यम निबंधक | जिल्हा उपनिबंधक, नंतर दुय्यम निबंधक |
| सहसा वेळ | १–३ महिने | सुनावणीनुसार ६–१२ महिने |
भूखंड किंवा घर हस्तांतरणासाठी वैयक्तिक खरेदीदारही अभिहस्तांतरण लेख वापरतात — त्या अर्थाने तो खरेदीखतासारखाच आहे.
अभिहस्तांतरण लेख साठी आवश्यक कागदपत्रे
संस्था
- संस्था नोंदणी प्रमाणपत्र
- प्रत्येक फ्लॅट कराराच्या सूची-२ सह सदस्यांची यादी
- सदस्यांच्या करारांवर भरलेल्या मुद्रांक शुल्काचा पुरावा
- अर्जासाठी अधिकार देणारा ठराव
मालमत्ता
- विकसन करार व जमिनीची मालकी कागदपत्रे
- ७/१२ उतारा किंवा प्रॉपर्टी कार्ड, नगर भूमापन नकाशा
- मंजूर इमारत नकाशा व (उपलब्ध असल्यास) भोगवटा प्रमाणपत्र
- वापरलेल्या FSI चे आर्किटेक्ट प्रमाणपत्र
मानीव अभिहस्तांतरणासाठी
- बिल्डरला दिलेली कायदेशीर नोटीस व बजावणीचा पुरावा
- अभिहस्तांतरण लेखाचा मसुदा
- मालकी शोध अहवाल (टायटल सर्च)
अभिहस्तांतरण लेख ची प्रक्रिया कशी होते
- कागदपत्र तपासणी
सर्व मालकी, परवानगी व सदस्य कागदपत्रे गोळा करून तपासतो आणि उणिवा शोधतो.
- बिल्डरला नोटीस
वैधानिक मुदतीत अभिहस्तांतरण करण्यासाठी बिल्डरला औपचारिक नोटीस.
- अभिहस्तांतरण किंवा उपनिबंधक अर्ज
बिल्डर सहकार्य करत असल्यास अभिहस्तांतरण लेख; अन्यथा उपनिबंधकांकडे मानीव अभिहस्तांतरण अर्ज.
- मुद्रांक शुल्क अभिनिर्णयन
सदस्यांनी भरलेल्या शुल्काच्या वजावटीसह मुद्रांक जिल्हाधिकाऱ्यांकडून शुल्क निश्चिती.
- नोंदणी व फेरफार
दुय्यम निबंधकांकडे अभिहस्तांतरण नोंदणी; ७/१२ किंवा प्रॉपर्टी कार्डवर संस्थेचे नाव.
तुमचा अभिहस्तांतरण लेख कोणत्याही गोंधळाशिवाय पूर्ण करा
तुमचे तपशील WhatsApp वर पाठवा. पैसे भरण्यापूर्वीच आम्ही कागदपत्रांची नेमकी यादी आणि मुद्रांक शुल्काचा अंदाज देतो.
तुमच्या संस्थेने उशीर का करू नये
- पुनर्विकास — जुन्या इमारतीसाठी विकसन करारावर फक्त जमीनमालक सही करू शकतो.
- न वापरलेला FSI व TDR — फायदे नोंदीवरील मालकाचे असतात.
- पुनर्विक्री व कर्ज — संस्थेचे अभिहस्तांतरण झाले आहे का हे बँका वाढत्या प्रमाणात विचारतात.
- संरक्षण — बिल्डरला जमीन गहाण ठेवण्यापासून किंवा व्यवहार करण्यापासून रोखते.
अपार्टमेंट मालकी अधिनियमाखाली नोंदलेल्या इमारतींसाठी वेगळा मार्ग: पहा अपार्टमेंट लेख.
पुणे, पिंपरी-चिंचवड, मुंबई, ठाणे व पालघर येथे अभिहस्तांतरण लेख व मानीव अभिहस्तांतरण
या सर्व शहरांतील ग्राहकांसाठी आम्ही अभिहस्तांतरण लेख चे काम करतो. स्थानिक पातळीवर काय वेगळे असते:
| शहर | स्थानिक माहिती |
|---|---|
| पुणे | मुद्रांक शुल्क PMC हद्दीत ~७% (महिलांसाठी ६%), मेट्रो सेस व LBT सह. नोंदणी: हवेली व पुणे शहरातील दुय्यम निबंधक कार्यालये. |
| पिंपरी-चिंचवड | मुद्रांक शुल्क PCMC हद्दीत ~७% (महिलांसाठी ६%), मेट्रो सेस व LBT सह. नोंदणी: पिंपरी-चिंचवडसाठी संबंधित दुय्यम निबंधक कार्यालय (हवेली / मावळ / मुळशी). |
| मुंबई | मुद्रांक शुल्क BMC हद्दीत १% मेट्रो सेससह ६% (महिलांसाठी ५%). नोंदणी: मुंबई शहर व मुंबई उपनगर दुय्यम निबंधक कार्यालये. |
| ठाणे | मुद्रांक शुल्क TMC हद्दीत ~७% (महिलांसाठी ६%), मेट्रो सेस व LBT सह. नोंदणी: ठाणे जिल्हा दुय्यम निबंधक कार्यालये (ठाणे, कल्याण, भिवंडी, उल्हासनगर, अंबरनाथ). |
| पालघर | मुद्रांक शुल्क महापालिका, नगरपरिषद किंवा ग्रामपंचायत हद्दीनुसार ~४–७%. नोंदणी: पालघर जिल्हा दुय्यम निबंधक कार्यालये (वसई, पालघर, डहाणू व इतर). |
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
अभिहस्तांतरण लेख म्हणजे काय?
मालमत्तेची मालकी हस्तांतरित करणारा नोंदणीकृत दस्त. गृहनिर्माण संस्थांसाठी तो जमीन व इमारत बिल्डरकडून संस्थेकडे हस्तांतरित करतो.
महाराष्ट्रात मानीव अभिहस्तांतरण म्हणजे काय?
संस्था स्थापनेपासून चार महिन्यांत बिल्डरने जमीन हस्तांतरित न केल्यास संस्था MOFA कलम ११ नुसार जिल्हा उपनिबंधकांकडे अर्ज करू शकते, जे संस्थेच्या नावे एकतर्फी अभिहस्तांतरणासाठी प्रमाणपत्र देऊ शकतात.
संस्था अभिहस्तांतरणावर किती मुद्रांक शुल्क लागते?
मुद्रांक जिल्हाधिकारी शुल्काचे अभिनिर्णयन करतात. सदस्यांच्या फ्लॅट करारांवर आधी भरलेल्या शुल्काची वजावट मिळते, त्यामुळे उर्वरित रक्कम सहसा न विकलेले क्षेत्र किंवा अतिरिक्त FSI पुरती मर्यादित असते. तुमच्या कागदपत्रांवरून आम्ही ती काढतो.
मानीव अभिहस्तांतरणासाठी भोगवटा प्रमाणपत्र आवश्यक आहे का?
आता ते बंधनकारक नाही; OC नसलेल्या संस्था हमीपत्र व इतर कागदपत्रांसह अर्ज करू शकतात.
मानीव अभिहस्तांतरणाला किती वेळ लागतो?
सुनावणी, बिल्डरचा प्रतिसाद व मुद्रांक अभिनिर्णयनानुसार अर्जापासून सहसा ६–१२ महिने.
संपूर्ण मानीव अभिहस्तांतरण प्रक्रिया तुम्ही हाताळता का?
होय. कागदपत्रे तयार करतो, सुनावणीसाठी तुमच्या किंवा आमच्या वकिलांशी समन्वय करतो, मुद्रांक अभिनिर्णयन करून अभिहस्तांतरण नोंदवतो.
